ಇಲ್ಲಿದೆ ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ

ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಜಯವನ್ನು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವದ ಕೊನೆಯ ದಿನವನ್ನು ದಸರಾ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಸರಾ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಜಯದಶಮಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವು ದೇವಿ ದುರ್ಗಾ, ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀರಾಮನ ವಿಜಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ದಸರಾ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮೂಲ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲವನ್ನು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀರಾಮನು ಈ ದಿನ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಈ ವಿಜಯದ ದಿನವೇ ವಿಜಯದಶಮಿಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಿ ದುರ್ಗೆಯವರು ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ನವರಾತ್ರಿ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಸಂಹರಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ದುರ್ಗೆಯ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಶಮಿಯ ಮರದ ಬಳಿ ಇಟ್ಟು ದಶಮಿಯಂದು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಘಟನೆ ಇದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಕ್ತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ, ಯಜ್ಞ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದು ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ, ದಸರಾ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಶುಭಕರ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ಈ ದಿನ ಹೊಸ ವ್ಯವಹಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಉತ್ಸವ

ಮೈಸೂರಿನ ದಸರಾ ಉತ್ಸವವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಭ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ದಸರಾ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ವಡೇಯಾರ್ ವಂಶದ ರಾಜರು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.

ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ವೈಭವ

ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ವೇಳೆ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಅರಮನೆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವ. ದಸರಾ ಉತ್ಸವದ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ. ಈ ದಿನ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಅಂಬಾರಿ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ ಭವ್ಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಾದ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೃತ್ಯಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಬನ್ನಿಮಂಟಪದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಬನ್ನಿ ಮರದ ಪೂಜೆ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಬನ್ನಿ ಮರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬನ್ನಿ ಮರದ ಬಳಿ ಇಟ್ಟು ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಅವುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ದಿನ ಬನ್ನಿ ಮರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇದೆ. ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಬನ್ನಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ವಿಜಯದಾಶಯ ಕೋರುತ್ತಾರೆ.

ದಸರಾ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ನವರಾತ್ರಿಯ ಅಂತಿಮ ದಿನ. ನವರಾತ್ರಿ ಎಂಬುದು ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ದೇವಿ ದುರ್ಗೆಯ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಸಮಯವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಮೂರು ದಿನ ದುರ್ಗೆಯ ಪೂಜೆ, ನಂತರದ ಮೂರು ದಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಮೂರು ದಿನ ಸರಸ್ವತಿಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಶಕ್ತಿ, ಧನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ದಸರಾ ದಿನ ಈ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳು

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು. ಈ ದಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬಂಧುಬಳಗದವರೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಕಲಾ ಮೇಳಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಜನರು ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಬರುತ್ತಾರೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಮೇಳಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಕಲಾ ಮೇಳಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲೆಗಾರರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಸದಾ ದುಷ್ಟಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ದುರ್ಗೆಯು ನಾಶಮಾಡಿದ ಕಥೆ ಮಾನವನೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಲೋಭವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ದಸರಾ ದಿನದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊಸ ಚೇತನದತ್ತ ಸಾಗಬೇಕೆಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರದೇಶವಾರು ಆಚರಣೆಗಳು

ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಮಲೀಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾವಣ, ಮೇಘನಾದ ಮತ್ತು ಕುಂಭಕರ್ಣರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆ, ಆಯುಧ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆ ಹಬ್ಬದಂತೆ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪಾಠ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೀವನದ ಒಂದು ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದರೂ ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವವರು ಎಂದಿಗೂ ಸೋಲುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹಬ್ಬ ಸಾರುತ್ತದೆ. ದಸರಾ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಧೈರ್ಯ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದೆ.

ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ವಿಜಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಜನರಲ್ಲಿ ಏಕತೆ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ತುಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ದಸರಾ ಈ ಹಬ್ಬದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದಾಹರಣೆ ಆಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೌರವವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದೆ. ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ.